Vlak achter de Chenh Chiang pagode ligt de pagode op de Phnom Bak. "Phnom" betekent berg in Khmer, en de provincie Bantey Meanchey staat bekend om zijn uitgestrekte vlakte met rijstvelden. Waardoor de heuvels bij Sisophon markant zijn. Waarvan op twee heuvels dus een pagode staat. Verder bij de Thaise grens zijn er hogere bergen met bossen.
 |
| foto genomen vanaf de Phnom Bak richting Thailand. |
Hierboven zie je een Bodhiboom bovenop de Pnohm Bak.
De pagode is begonnen in een kleine houten hut. Waarna de rest van de bebouwing erna gebouwd is, vertelde een monnik. De hut wordt nu waarschijnlijk als keuken gebruikt.
Over de pagode is, ondanks dat ik dit nagevraagd heb bij collega's, niet zoveel informatie. Ik werd doorverwezen naar een monnik of de commune leider. Misschien dat het er ter zijner tijd nog van komt dat ik meer over de pagodes hier in de omgeving te weten kom. Ik ben alleen te weten gekomen dat de pagode arm is, en dat ook deze na 1979 gebouwd is. De namen van de families die bedragen geschonken hebben voor de bouw ervan zijn ingemetseld in de muur die de tuin van de pagode van de weg scheidt.
Op kerstmis zijn we met een aantal collega's op de brommer naar deze pagode gereden. We hebben daar kerstmis gevierd. Het voorstel werd gedaan om een kerk te bezoeken, maar de tweetal kerken die hier zijn van evangelische gemeenten. Alhoewel er ook een Rooms Katholieke gemeente is. Ik was bang dat als we bij de "New Life Church" hier even verderop binnen zouden gaan direct een missionaris te spreken zouden krijgen die hoopte hier een groep potentiële nieuwe leden van de gemeente zou krijgen.
In de pagode was het erg rustig. Er was niemand. In een kleine ruimte zag je alleen door een kier van een deur die open stond, dat in ieder geval een van de drie monniken naar een kickbox wedstrijd zat te kijken. Collega Ruth zei direct "Dit is niet erg boeddhistisch", volgens hem kunnen alleen jonge monniken dit doen. Jonge monniken zijn soms door financiële omstandigheden van de familie monnik geworden, en dan moeten zei soms ook een groeiproces door maken waarbij dagelijkse dingen zoals het kijken naar geweld of bijvoorbeeld het doden van muggen wellicht bij horen.
Het was eigenlijk de eerste keer dat ik in een pagode was. Foto's van het interieur zijn hier beneden te zien.
Collega Phally die vlakbij de pagode woont vertelde trouwens dat hij de schildering onder de ventilator gemaakt had toen hij kind was.
Na even rondgekeken hebben besloot ik $10 te doneren en toen de hoofd-monnik naar buiten kwam legde ik het briefje op een stretcher omdat ik het niet direct aan hem wilde overhandigen.
De hoofd-monnik heeft toen direct voor ons gebeden en ons gezegend.
 |
| Jana, ik, Phally en Buti terwijl we werden gezegend door de monnik uit Laos. |
Na dit ritueel ging Dhr Ruth nog even met de hoofd-monnik praten en het bleek dat hij ten tijde van de oorlog in Laos met zijn bloedverwanten naar Cambodja gevlucht is. Waarschijnlijk is hij in 1975 gevlucht en woont hij al in jaren hier Sisophon, en heeft hij ook nog een aantal jaar van de Rode Khmer tijd meegemaakt. Maar dit weet ik niet zeker. Het kan ook zijn dat hij in een provincie van Laos woonde waar het nu nog steeds onrustig is, en later naar Cambodja naar gekomen is. De Pagode word nu wel de Laosjaanse Pagode genoemd, verwijzend naar de vele Laosjaanen die hier in de buurt wonen en naar de pagode gaan. Een ex medewerker van TDSP, met wie ik vaak voetbal, en die nu een winkel heeft met gezondheidsproducten, vertelde dat zijn familie nog heeft meegeholpen met het aanleggen van de weg naar de pagode. Omdat zijn familie veel land, en welgesteld is, en ook graafmachines hadden. Toen de pagode aan hun vroeg of ze deze konden inzetten voor het aanleggen van de weg hebben ze dit gedaan. Waardoor de naam van zijn familie nu vereeuwigd is in de muur tussen de andere families die ene bijdrage gegeven hebben.
Alhoewel de pagode zeker van na 1979 is, het jaar dat Vietnamese troepen de Rode Khmer troepen uit de steden verdreven, is het grottenstelsel in de berg Pnomh Bak waarschijnlijk van oudere datum. De grotten worden ook door de monniken gebruikt voor ceremonies.
