woensdag 30 november 2011

De Parel van Azie


De stad Phnom Penh, word wel de parel van Azië genoemd. Tegenwoordig heeft de stad bijna 1,5 miljoen inwoners en ligt aan de oever van de Mekong rivier waar ze samenkomt met de Tonle Sap en de Bassac rivier.
De Mekong rivier is bijna 5000 km lang en heeft haar bronnen op het Tibet-plateau. Rond 1430 werd de stad Angkor verlaten en de plek waar nu Phnom Penh ligt gekozen als hoofdstad. Misschien kwam dit door de betere ligging voor de handel en om een rustigere ligging te hebben van vijanden in het tegenwoordige Thailand. Heb het er trouwens nooit over dat je Thailand een leuk land vindt tegen een Cambodjaan, want de landen zijn water en vuur met af en toe schermutselingen langs de grens.
Wat opvalt in Phnom Penh is de Europese uitstraling die veel gebouwen hebben. Zoals de appartementen gebouwen langs de boulevard langs de Mekong ,de brede lanen, en de villa's in de statigere wijken. De Fransen lijfden de stad in in 1863. Er woonden toen ongeveer 25,000 mensen. De Franse architecten zorgden voor een belangrijk gedeelte voor het stedenbouwkundige stempel (rechtlijnige quartiers) en koloniale bebouwing van de stad. In deze periode werd ook het Koninklijke paleis en diverse ministeries gebouwd (bron: Lonely Planet Cambodia 6e editie 2004). In 1953 werd Cambodja onafhankelijk. Hierna brak een roerige tijd aan; In 1970 vielen Amerikaanse en Zuid-Vietnamese troepen Cambodja binnen. In 1975 wierp de Rode Khmer de regering van Lon Nol omver en kwam er aan het bewind een eind. In April 1975 werd de stad op bevel van Pol Pot de stad ontruimd en veranderde het in een spookstad; de stad werd erg beschadigd pas na bijna 4 jaar in 1979 kon begonnen worden met de wederopbouw. Nu hebben alleen mensen die geboren zijn voor 1975 de oorlog meegemaakt maar veel mensen hebben directe familieleden verloren zoals vaders die in het Cambodjaanse leger dienden.

De stad is tegenwoordig een relatief veilige stad, alhoewel het drukke verkeer, en dan vooral het oversteken van straten oppassen geblazen is. Er rijden veel brommers; Het aantal brommers word geschat op ruim 500.000 tegen ruim 94.000 auto's. Wel word over het algemeen in de avond aangeraden een Tuktuk of moto te nemen.

Toeristische attracties.

De stad Phnom Penh staat er om bekend niet zoveel toeristische attracties te hebben. Bekende attracties zijn Het Koninklijke Paleis, de wats zoals Phnom Wat en de Killingfields, misschien gaat het ook meer om de kleine dingen zoals hoe men het leven vorm geeft, het eten, het straatleven etc.

Op zondag samen met Thet en de zoon van Dara naar het Koninklijke Paleis geweest. Het leek echt zondag op weg naar het Paleis,  veel minder verkeer op straat, dat was makkelijker oversteken. Vrouwen in het park die in een hele groep aerobics doen met een dj die muziek draait (De deelnemers betalen hier iets van 20ct voor). Futsalende jongens.

De entree was $5 voor mij, als niet Cambodjaan en iets van $2 voor Cambodjanen. Dat schepte wel even verwarring toen ik samen met Thet en Dara's zoon in de rij voor Cambodjanen ging staan. Ik viel door de mand toen bleek dat ik geen Khmer kon spreken.

Het Paleis was mooi, het is een groot terrein. Even uitgerust in de zon waar mensen lekker zitten bij de fontein waarin vissen en schildpadden zwemmen.
Veel Cambodjanen maar af en toe ook toeristen uit Japan, Australië, de Filipijnen enz.
Er liepen ook veel groepen in oranje geklede monniken rond die foto's maakten. In het park op terrein van het Koninklijke Paleis zijn ook diverse boeddhistische offer-plaatsen waar je wierook opsteken kan. Het paleis is in 1866 gebouwd en er  schijnt ook een levensgrote Boeddha beeld te staan die ingelegd is met 1000den diamanten. We hebben lekker van de dag genoten en ik heb volgens mij veel niet gezien wat ik terug lees in de Lonely Planet, misschien omdat ik mijn lenzen niet aan had. Op het waterfront langs de Mekong heb je een aantal kleine tempeltjes waar je tegen betaling wierook, kaarsen en bloemen kan kopen om te offeren.  Trouwens ik las net dat 'tot 1995 werden Boeddhistische Monniken door Rode Khmer restanten vervolgd. Vele monniken werden vermoord, en kloosters vernield. Sommige monniken vluchtten het regenwoud in en verborgen zich daar gedurende meer dan 20 jaar, in het geheim ondersteund door dorpelingen die eten gaven. Toen de (burger)oorlog voorbij was gingen deze monniken weer in kloosters in dorp of stad wonen. De religie is er nog niet compleet hersteld van de oorlog' (bron).
Andere bezienswaardigheden zijn de Wat's. Wat komt uit het Sanskriet (vāta) en betekent insluiting en wordt gebruikt als benaming voor een Boeddhistische tempel. In Phnom Penh zijn er vijf belangrijke Wat's; Wat Mooha Montrei, Wat Koh, Wat Lang Ka, Wat Ounaloum (Het hoofdkwartier van het Boeddhistische Patriarchaat van de Mahanikaya richting in Cambodja) en Wat Phnom. In de eerste week in Phnom Penh heb ik Wat Phnom even vlug kunnen bezoeken.
Kleine stoepa op de Wat Phnom


Ik ben er snel doorheen gelopen uit een combinatie van de warmte, en de motor-taxi die nog beneden stond te wachten waardoor ik insjallah een andere keer terugga. In de bovenstaande video zie je in ieder geval de Phnom Wat vanaf de weg. Deze wat ligt op een heuvel. Interessant ook omdat het het als de oorsprong van de stad Phnom Penh wordt beschouwd. Volgens een oude overlevering werd de stad gesticht door de een oude vrouw die Penh heette op een heuvel niet ver van de oevers van de Mekong. Ze richtte hier vier Boeddha beelden op waaromheen de stad Phnom Penh gegroeid is.
een trap naar boven op de Wat Phnom, het is  niet de hoofdtrap


Via een trap kan je de door mensenhanden gemaakte  heuvel beklimmen waar langs wierookstokjes en jasmijn bloemen verkocht worden die boven in een van de de pagodes of tempel kan worden geofferd voor de gezondheid of geluk van de eigen familie of vrienden. Ook is er onder ander een stoepa te zien die het as herbergt van koning Ponhea Yat die tussen 1407 en 1467 regeerde.
Elke dag staat er beneden de heuvel een olifant waarop mensen tegen betaling een ritje kunnen maken.




Tot slot is als je wat nodig hebt in Phnom Penh zoals schoenen, een souvenir, kleding of in mijn geval boeken de Russische markt 'The place to be". . Ik heb voor $12 een Khmer woordenboek, een leerboek Khmer en een boek over Boeddhisme gekocht. Zelfs even kort over de prijs onderhandeld en die ging omlaag van $15 naar $12. Op de markt word veel kleding verkocht die eigenlijk voor de westerse merken gemaakt zijn maar net zijn afgekeurd voor de internationale markt. De kleding word in fabrieken gemaakt waar mensen vaak in slechte omstandigheden werken om kleding te maken voor bedrijven als Nike en H&M. De Russische naam dankt de markt trouwens  aan de jaren tachtig en negentig toen er veel Russen naar de markt kwamen om te winkelen. Het terrein van de Russische ambassade in Phnom Penh is gigantisch groot, ongeveer een heel blok, en het land speelde een belangrijke rol op de weg naar vrede van Cambodja, en had een grote aanwezigheid bij de VN vredesmacht in het land in 1991-1993. Nederland heeft trouwens geen Ambassade in Cambodja, de ze taken worden gedaan door de ambassade in Thailand.







De donkere kant van de parel.

Phnom Penh is goedkoop, voor $1 kan men ontbijten, voor $3 heb je een goede lekkere maaltijd; de stad kreeg in dit jaar de zesde plek op de ranglijst goedkoopste steden. Hiermee samen hangt ook de iets grotere kans op berovingen dan in Thailand ook al is de kans dat iemand berooft word zeer klein zeker als je het vergelijkt met Zuid Amerika. Aan de andere kant word je veel aangesproken op straat, of je een motor- of brommer taxi wilt nemen of of je een vrouw wilt. Al dan niet gedwongen prostitutie komt veel voor in Cambodja. Wat samenhangt met de armoede en de lage werkgelegenheid met name op het platteland waardoor jonge vrouwen in dit circuit terechtkomen. Een keer samen met collega's naar een discotheek geweest. De Cambodjanen houden van dansen maar dan vaak in paren of 'en group' in gelid. Qua nacht entertainment is hiernaast trouwens ook Karaoke erg populair. Bij binnenkomst in de meeste disco's word de gast direct opgewacht door barmeisjes die met de klant dansen en ook drinken en eten bestellen. De barmeisjes krijgen een gedeelte van de provisie, en het word vaak geassocieerd met prostitutie omdat een groot aandeel van de jonge vrouwen ook seksuele diensten verricht. Trouwens in mijn geval, wat bier gedronken, en met enige tegenzin op de Cambodjaanse stappen gedanst en bij weggaan $5 fooi aan mijn gezelschapsdame gegeven. Dit fenomeen van gezelschapsdames lijkt hier vrij normaal te zijn. Net zoals de biermeisjes in Cambodja, die ik nog niet gezien heb, maar wel over gelezen heb. Deze meisjes leven van een maandsalaris of commissie dat te laag is om een familie te onderhouden, waardoor ze gedwongen zijn bij te verdienen. Dit terwijl de boeddhistische normen voor de vrouwen streng zijn in Cambodja. Thet vertelde al hier iets over. Namelijk dat goede Khmer vrouwen altijd langzamer dan de man moeten lopen en langzamer dienen de praten. Een artikel op internet vult dit aan; De vrouw dient de waarden en het respect van de familie hoog te houden, en altijd goed gehumeurd zijn. Ze moet een vrouw zijn die trouw blijft aan haar man ook als haar man buitenechtelijke relaties heeft. Maar zoals Thet ook zei de Westerse Cultuur zet dit onder druk, de man krijgt de vrijheid, en jonge vrouwen dragen hiervan de last. De straf van de familie als een vrouw het verkeerde pad op gaat is vaak niet mild, en vaak blijft er niets over om via mensen smokkel naar Thailand te gaan, of naar een van de weinige blijf van mijn huizen te vertrekken.

Een buiging ter afscheid is in Cambodja heel normaal. Vooral als je in een restaurant bent komt het vaak voor dat mensen bij de ingang buigen. Hoe dieper je buigt, hoe groter het respect is. Respect en een dikke portemonnee gaan vaak hand en hand. Ondanks de grote verschillen tussen rijk en arm in Phnom Penh: een kleine groep met grote auto's tegen een grote groep die zich met een beetje geluk een brommer kunnen veroorloven. Geschat word dat 5% van de inwoners van Phnom Penh het met een inkomen van minder dan $0,60 moet doen. Desondanks lijkt er een grote mate van saamhorigheid te bestaan en lijken de verschillende klassen: De "tuk-tuk rijder en passagier", zeg maar, elkaar te accepteren zonder dat dit leidt tot spanningen. Het is een beetje als het verkeer; er zijn nauwelijks stoplichten en alles rijdt door elkaar maar toch gaat het goed.